Türkiye genelinde milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren asgari ücret sisteminde önemli bir değişiklik yapılabileceği iddia edildi.
Basına yansıyan bilgilere göre ekonomi yönetimi, ülke genelinde tek ücret uygulanması yerine şehirlerin yaşam maliyetleri ve sektörlerin ekonomik şartlarının dikkate alındığı alternatif modelleri inceliyor.
Çalışmanın hayata geçirilmesi durumunda asgari ücret; çalışılan il, bölge veya sektöre göre farklı seviyelerde belirlenebilecek. Ancak düzenlemeye ilişkin nihai karar verilmiş değil ve henüz açıklanmış bir uygulama takvimi bulunmuyor.
Bölgesel ve sektörel asgari ücret ne anlama geliyor?
Bölgesel asgari ücret modelinde kira, ulaşım, gıda ve diğer temel harcamaların daha yüksek olduğu şehirlerde farklı bir taban ücret uygulanması gündeme gelebiliyor.
Sektörel modelde ise işletmelerin maliyet yapısı, iş gücü ihtiyacı, çalışma şartları ve üretim kapasitesi gibi unsurlar dikkate alınıyor. Böylece sanayi, turizm, tarım, inşaat veya hizmet sektörlerinde farklı ücret seviyeleri belirlenmesi mümkün olabiliyor.
Üzerinde çalışıldığı ileri sürülen modelin temel hedefleri arasında:
Çalışanların alım gücünün korunması
Bölgesel istihdamın artırılması
İşletmelerin rekabet gücünün desteklenmesi
İşveren maliyetleriyle çalışan hakları arasında denge kurulması yer alıyor.
Yurt dışındaki sistemler inceleniyor
Hazırlık kapsamında farklı ülkelerde uygulanan ücret modellerinin de değerlendirildiği belirtiliyor.
ABD’de federal asgari ücretin yanı sıra eyaletler ve bazı şehirler daha yüksek ücret belirleyebiliyor. İtalya ve Avusturya’da ücretler büyük ölçüde sektörlere göre yapılan toplu iş sözleşmeleriyle şekillenirken Almanya’da ülke genelinde geçerli yasal taban ücret bulunuyor ve bazı sektörlerde daha yüksek ücret uygulanabiliyor.
Türkiye’ye uygulanabilecek modelin ekonomik yapı, bölgesel farklılıklar ve iş gücü piyasasının ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenmesi bekleniyor.
Çalışanların hakları korunacak mı?
Basına yansıyan bilgilere göre olası düzenlemede çalışanların mevcut haklarının korunması ve ücret kaybı oluşmaması amaçlanıyor.
Modelin hazırlık aşamasında işçi ve işveren temsilcilerinin görüşlerinin alınacağı, geçiş süreci ile denetim mekanizmalarının ayrıca belirleneceği ifade ediliyor.
Bununla birlikte ücretin düşük yaşam maliyetine sahip bölgelerde mevcut seviyenin altına indirilip indirilmeyeceği, hangi sektörleri kapsayacağı ve bölgesel farkların nasıl hesaplanacağı henüz bilinmiyor.
Düzenleme kesinleşti mi?
Bölgesel ve sektörel asgari ücret modeli henüz kesinleşmedi. Basına yansıyan haberlerde çalışmanın değerlendirme aşamasında olduğu ve son kararın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili ekonomi kurumlarının incelemelerinden sonra verilebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle mevcut çalışanların maaşlarında şu anda il veya sektör temelinde bir değişiklik bulunmuyor.
2026 asgari ücreti ne kadar?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının verilerine göre 2026 yılında Türkiye genelinde geçerli net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş, brüt asgari ücret ise 33 bin 30 lira olarak uygulanıyor.
Mevcut ücret 1 Ocak-31 Aralık 2026 tarihleri arasında ülke genelinde geçerli olacak.
Olası yeni modelin yürürlüğe girebilmesi için hazırlıkların tamamlanması, sosyal tarafların görüşlerinin alınması ve gerekli mevzuat düzenlemelerinin yapılması gerekecek.
